Edo döneminin çay evlerini ve törenlerini taçlandıran iki koreli çömlekçinin eşi benzeri olmayan çömleklerinin Mori Teremuto tarafından keşfedilerek günümüze gelişinin hikayesi.

Hagi Yaki 萩焼

Japonya'nın seramik ve çömlekçilikteki zarafetinin ne denli popüler olduğunu hepimiz biliriz. Şimdi o zarafetin hikayesini gelin birlikte öğrenelim.

Hagi Yaki (萩 焼), geleneksel olarak eski Nagato Eyaletindeki Yamaguchi'den gelen geleneksel bir Japon çömlek türüdür. Edo döneminde Mori klanı Choshu bölgesinin başına geçerek hüküm sürdürmeye başlar. Yıllar içinde Osaka'ya yakın olan bölgelerinde Hagi adlı kalelerinin inşaatı tamamlanır ve bölge 250 yılı aşkın siyasi bir merkez haline gelir. Mori klanı için Hagi kalesi zaman içinde bölgesinin de (şimdilerde Yamaguchi) ismini taşımaya başlar.

Mori klanı (毛利氏 Mōri-shi) bir samuray klanıydı. Hagi bölgesinin çay törenleri, Mori klanı için büyük önem taşırdı.  Aynı dönem içinde iki Kore çömlekçisi Daimyo Mori Teremuto tarafından Hagi'ye getirildi. Hagi bölgesinin daimyosu kişisel çay törenleri için iki çömlekçiyi kale kasabası olan Matsumoto'ya çömlekçi olarak atadı. Çömlekçiler, Meiji Restorasyonundan sonra kendi bağımsız işletmelerini açmaya hak kazandı. Çay törenleri ve çay evleri onların da desteği sayesinde günümüze kadar ulaştı.

Peki bana nasıl ulaştı? Japon arkadaşım günün biri evime bir paket yolladı, içinde bu çömleklerden buldum. Önce ne olduğunu anlamadım tabi, bayağı bir eski duruyordu hatıra olduğunu varsayarak sakladım. Derken bir gün seramik ile ilgili bir makale yazarken seramiklerin Japonya'da farklı çeşitlerinin olduğunu okudum. O an aklıma esti ve elime aldığım gibi gönderdiği şeyi evire çevire incelemeye başladım. Öyle ki her çömlek tarzının bir başlangıç ve bitişi olması bu çömlekleri türlerine ayırıyordu. Karşılaştırmalar sonucu aslında Haki Yaki sahibi olduğumu öğrenip hemen mail ile arkadaşıma geri dönüş yaptım. Şimdi sizin de Japon arkadaşım gibi kafanızda tek bir soru var, Hagi Yaki olduğunu nasıl anlarız?

Hagi Yakinin kendi içinde farklı çeşitleri var, fakat ayırması kolaydır. Hagi ware sıcak bej rengine sahip yarı saydam sır cilalı olan türe denir. Bir de Oni Hagi vardır. Bu Hagi ise Beyaz bir kaplama ve belirgin çatlaklara sahiptir. Günümüzdeki en iyi ustaları Shibuya Deishi ve Yu Okada. Ustamız Okada Hagi Yaki'nin bu denli popüler olmasını çömleklerinin sıcak ve doğal rengine dayandığını belirtiyor. 

Oni Hagi:

Image

Bana verilen Hagi Ware:

Image

Image   

Image

Hagi Yaki'nin güzelliği sadece toprak renginden değil cila için kullanılan sırdan da kaynaklanıyor. Yarı saydam sır kilin doğal ve derin renklerinin üstünde kendini belli ediyor. Peki bu sır neye mi yarıyor?  Bir Hagi Yaki kullanıcısı sır renginin değiştiğini gözlemleyerek çömleğin ne kadar süre kullanıldığını anlayabiliyor. Bu dönüşüm üstelik sadece gözle takip edilmiyor. Hagi Yaki sahip olduğu sırın özelliği sayesinde çayın acılığını emerek daha yumuşak içim sağlıyor. Ne kadar çok çay içilirse sır emdiği kimyasalları kararma ile rengine o kadar yansıtıyor. Mori Klanı çayını yumuşak içer, peki siz çayınızı nasıl tercih edersiniz? 

Kaynaklar:  www.metmuseum.orgreiranosekai.blogspot.com

Yu Okada'nın ağzından dinlemek için buyrun:

Bu İçeriğe Tepki Ver (en fazla 3 tepki)

Facebook Yorumları



Disqus Yorumları